Verhulst, Bernardus Johannis Henricus Jacobus (Ben)

Ben Verhulst

Geboren te Den Haag op 7 december 1912 als zoon van assuradeur Leo Petrus Josephus Maria Verhulst (Den Bosch 8 mei 1885) en schippersdochter Henrica Antonia Krielen (Den Bosch 6 april 1880). Hij huwde in 1957 met Archangela Philothea Gerarda Maria (Angela) van Gestel (Tilburg 3 mei 1928-18 juni 2008), dochter van een Belgische man en een  Curaçaose vrouw, met wie Ben twee dochters kreeg.

Ben verhuisde met zijn familie eind september 1915 naar Sloten (E-236hs), waar zijn vader werk had gevonden als controleur bij de Singer-Maatschappij. Volgens het bevolkingsregister van Sloten kwamen ze echter niet uit Den Haag maar uit Luik. Ben groeide op als jongste in een gezin met drie zonen, twee dochters en een doodgeboren kindje. Al spoedig stond zijn moeder er alleen voor. Het huwelijk van zijn ouders hield namelijk geen stand. De rechtbank van Amsterdam sprak bij verstek op 13 oktober 1916 de echtscheiding uit; vader was niet komen opdagen. Bens moeder werd het nieuwe gezinshoofd en voogdes over de kinderen. Vader hertrouwde met Joanna Amelia Dijkman (Antwerpen 27 september 1894) en kreeg met haar nog een zoon. Door de scheiding werden moeder en de vijf kinderen plotseling met armoede geconfronteerd. Na de middelbare school (MULO) moest Ben gaan werken. In 1931 was hij kantoorbediende bij een automobielbanden-import-maatschappij; hij kreeg in dat jaar vanwege broederdienst vrijstelling van militaire dienst. Naast het werk studeerde hij in de avonduren voor accountant. Hij woonde vanaf 1921 in Amsterdam op diverse adressen: in september 1936 Geuzenstraat 35-III, in juli 1940 Sanderijnstraat 1-I, in september 1940 Overtoom 322-I, daarna nog op de Stadhouderskade 90-I en op 10 juni 1941 naar Haarlem Kon. weg 89bhs. In de oorlogsjaren was hij betrokken bij de Februaristaking van 25-26 februari 1941, een vlammend protest van de Amsterdamse bevolking tegen de jodenvervolging. Verhulst had kort daarvoor aan den lijve de gewelddagigheid van de NSB'ers ervaren. Dat blijkt uit een politierapport van bureau Marnixkade van 10 februari 1941. Om 11.00 uur in de ochtend heeft zich in het pand Bloemgracht 84, waarin toen ongeveer negen leden van een sportclub getraind werden in Jiu Jitsu, een geval van 'openlijke geweldpleging' voorgedaan. In die ochtend kwam eerst een man vragen of het pand te huur was. Toen daar ontkennend op geantwoord werd, kwam twintig minuten later een groep van ongeveer vijftig mannen aan de deur, allen in burger gekleed maar wel gewapend met boksbeugels met scherpe punten, metalen wapenstokken en gummiknuppels. Vanuit die groep werd geroepen 'Politie', 'Er uit' en 'Fascisten zijn nog steeds de baas op straat'. Ondertussen had de groep een aanvang gemaakt met het afrossen van de leden van de sportclub. De sportleraar slaagde erin een van de aanvallers een pink te breken, waarna de groep afdroop. De leden van de sportclub waren dusdanig gewond dat zij de aanvallers niet konden achtervolgen, eentje moest zich zelfs in het ziekenhuis laten behandelen. Zij waren er echter van overtuigd dat deze aanvallers behoorden tot een fascistische organisatie en zeven leden deden aangifte. Hieronder was ook Ben Verhulst. Ben maakte tijdens de bezetting ook deel uit van de illegale Parool-groep. Na de oorlog werkte hij als accountant voor het Militaire Gezag en woonde hij in Tilburg. Daar leerde hij Angela van Gestel kennen. Ook haar leven was getekend door de oorlog. Haar broer Jan was na een onderduik opgepakt en kwam om het leven in concentratiekamp Neuengamme. Na hun huwelijk gingen Ben en Angela in Oisterwijk wonen, waar hij zich vestigde als zelfstandig werkend accountant. Hij had in elk geval in januari 1964 een accountantskantoor in Tilburg (Zuivelstraat 1). Een jaar later was het kantoor gevestigd aan de Willem II-straat 54. In adresboeken van 1963 en 1965 komt dit kantoor niet voor, dus het lijkt erop dat het Tilburgse kantoor slechts in 1964-1965 heeft gefunctioneerd. Daarna had hij weer enkel kantoor aan huis. Ben was in de jaren tachtig en negentig een bekend gezicht in de Oisterwijkse socialistische beweging. Hij was actief in de Dienstenbond FNV en in de plaatselijke FNV-afdeling. Hij was tevens bestuurslid van de plaatselijke PvdA-afdeling en zette zich actief in voor het volksgebouw De Schuur. In de jaren negentig heeft hij met pijn in het hart zijn lidmaatschap van de PvdA opgezegd na de perikelen over de WAO-kwestie. Ben Verhulst is in Oisterwijk vooral bekend geworden door zijn in 1987 verschenen boekje over 70 jaar socialisme in Oisterwijk. Aan de hand van het notulenboek van de SDAP-afdeling Oisterwijk en eigen ervaringen schetst hij daarin een beeld van de Oisterwijkse samenleving tussen 1917 en 1940, waarin verkettering van socialisten door de geestelijkheid van de katholieke kerk nog centraal staat. Bij de presentatie van het boekje op 7 juli 1987 in volksgebouw De Schuur aan de Hoogstraat waren ook de voormalige vakbondsleiders en PvdA-bestuurders Jaap van der Doef en Wim Kok aanwezig. Ben was zelf religieus socialist en geïnspireerd door Banning, Buskes, Poppe en het Oisterwijkse Tweede Kamerlid Joan Willems. Ben hanteert als motto voor zijn boekje een uitspraak van Joan Nieuwenhuis uit 1932 die 'wil doen begrijpen hoe het is kunnen gebeuren, dat ik als kind van het geloof der stille berusting, ben terecht gekomen bij de opstandigen'. Opstandig was en bleef Ben. Na zijn loopbaan als accountant hielp hij mensen die weinig geld hadden met het invullen van belastingformulieren of met hun boekhouding. Naast idealist was hij een praktische werker binnen de socialistische beweging. Samen met de vakbondsmannen Jan Bakx en Willem Zwijgers kreeg hij op 30 april 1994 van GroenLinks een alternatief lintje uitgereikt: de 1-mei medaille, als eerbetoon aan zijn solidariteit met de zwakkeren in de samenleving. Ben was zeer gesteld op zijn zelfstandigheid. Ook na het overlijden van zijn Angela in juni 2008 bleef hij als gevorderde negentiger wonen in zijn huis aan de Burg. Suijslaan. Ben Verhulst overleed op 30 januari 2010 in het ziekenhuis van Tilburg en werd op 5 februari gecremeerd te Vlijmen.